در این مقاله پیرامون معرفی دانشگاه های ساخت و طراحی بازی های رایانه ای در دنیا بحث خواهیم کرد.
بسم الله الرحمن الرحیم
معرفی دانشگاه های ساخت و طراحی بازی های رایانه ای در دنیا
نویسنده: محمد غضنفری
مقدمه: در شرایط امروز که پرچم دار آموزش ساخت بازی در کشور ما تنها چند تارنمای اینترنتی آن هم به شکلی محدود هستند و بنیاد (به اصطلاح ملی) بازی های رایانه ای بارها و بارها نوید تاسیس رشته بازی سازی را می دهد و هر سال پوچ بودن وعده های این شرکت نیمه دولتی واضح تر می شود کشورهای پیشرفته و قدرتمند در زمینه ساخت بازی اکنون سالهاست که نه تنها رشته بلکه دانشگاه های متعددی پیرامون ساخت بازی را دارند. من در این مقاله به هیچ عنوان قصد تبلیغ یا حتا معرفی این دانشگاه ها را ندارم بلکه هدفم از نوشتن این مقاله بررسی اصول و ساختار این دانشگاه ها، دروسی که در این دانشگاه ها ارائه می شود و فعالیت هایی که دانشجویان آن انجام می دهند است تا شاید این مقاله بتواند سرچشمه یک حرکت قدرتمند توسط اساتید و نخبگان علمی ما شود و با همتی بلند در جهت تاسیس رشته و حتا دانشگاه ساخت بازی در ایران گام بردارند. البته لازم به ذکر است که این حقیر در طی تحقیقات چندین ساله خود پیرامون ساخت بازی با بسیاری از دانشگاه های ساخت بازی در کشورهای جهان به شکل مکاتبه ای ارتباط داشتم و دارم و این مکاتبات و اطلاعاتی که از طرف دانشگاه ها برای من ارسال گردید مسلماً به من در نوشتن این مقاله کمک بسیاری کرد امّا این نکته را هم در نظر داشته باشید که تعداد دانشگاه های ساخت بازی در جهان از چیزی که فکرش را می کنید بسیار بیشتر است و من تلاش کردم بهترین ها را مورد بررسی قرار بدهم.
در اوّلین قدم به دانشگاه های ایالات متحده آمریکا می رویم و دانشگاه های این کشور را بررسی می کنیم در آمریکا طبق گفته ESA هم اکنون 300 دانشگاه دارای رشته طراحی بازی هستند امّا دو دانشگاه در این کشور از همه دانشگاه ها قدیمی تر و معروف تر هستند. این دو دانشگاه Digipen و Fullsail می باشند که اوّلی ابتدا در کشور کانادا افتتاح گردید و سپس بعد از چندین سال به پایتخت آمریکا یعنی ایالت واشنگتن انتقال پیدا کرد و دانشگاه دوم در ایالت فلوریدا تاسیس گردید.
دانشگاه www.digipen.edu digipen
این دانشگاه ابتدا در سال 1988 توسط آقای Claude Comair و در Vancouver کشور کانادا برای دو رشته شبیه سازی رایانه و پویانمایی تاسیس گردید. تا سال 1990 این دانشگاه دروسی پیرامون پویانمایی را ارائه می داد و تجربه ای موفق را در ارائه این دوره ها داشت. بعد از آن این دانشگاه به همکاری با یکی از قدیمی ترین کمپانی های بازی سازی در دنیا روی آورد و آن کمپانی ، کمپانی نبود جز نینتندو . این دو با هم همکاری و کارهای مشترکی را انجام دادند تا توانستند دوره های آموزش ساخت بازی را ایجاد کنند. سال 1994 اوّلین کلاس های برنامه نویسی بازی در این دانشگاه برگزار گردید و دیپلم دو ساله هنر و دانش دو بعدی و برنامه نویسی بازی های سه بعدی ایجاد گردید. بعد از آن با پیشرفت دانش ساخت بازی و پیچیده شدن فرآیند ساخت بازی این دوره ها به لیسانس چهارساله تبدیل شد. در نهایت هم در سال 1996 نام این رشته در این دانشگاه به دوره های شبیه ساز تعاملی بلادرنگ یا همان Real-Time Interactive Simulation تغییر پیدا کرد. بعد از دو سال یعنی 1998 این دانشگاه از کانادا به پایتخت آمریکا یعنی ایالت واشنگتن تغییر مکان داد و تا امروز در همین مکان و همین رشته در حال تدریس می باشد. فراموش نکنید که بازی های رایانه ای هم خود جزوی از شبیه سازهای تعاملی بلادرنگ می باشد.
هم اکنون پنج رشته در این دانشگاه تدریس می شود.
لیسانس شبیه ساز تعاملی بلادرنگ
لیسانس مهندسی کامپیوتر
فوق دیپلم هنر در پویانمایی رایانه ای سه بعدی
لیسانس هنر در تولید پویانمایی
فوق لیسانس مهندسی کامپیوتر
ما در این مقاله تنها به رشته اوّل بسنده می کنیم و باقی رشته ها را خودتان می توانید با رفتن به تارنمای دانشگاه در www.digipen.edu اطلاعات کسب کنید.
هزینه های دانشگاه هر سال تغییر می کند امّا اطلاعاتی که من دارم مربوط به سال 2008 هست. هزینه فرم ثبت نام 75 دلار و هزینه ثبت نام اوّلیه 150 دلار است. دانشجوها باید هزینه کلاس ها را با 100 دلار بدهد و در نهایت سالانه باید 900 دلار هزینه کتاب و منابع لازم را بدهد. برای یک دانشجوی غیر آمریکایی حدوداً 708 دلار تمام هزینه ها برای هر ترم برآورد شده است. نکته قابل توجه برای دانشجویان غیر انگلیسی زبان داشتن مدرک TOEFL با نمره 550 و در حالت IBT نمره 80 می باشد البته دیگر مدارک همچون IELTS را هم مورد تایید قرار می دهند. مهمترین نکته ویزای چهار ساله دانشجویی است که به آن F1 می گویند که شنیده شده اخیراً سفارت خانه های آمریکا خیلی سخت چنین ویزایی را می دهند.
خوب از این بحث ها بگذریم و برویم سراغ رشته مد نظرمون و برنامه ها و واحدهای درسی اش را بررسی کنیم. برنامه ها و اهداف این رشته در این دانشگاه به شرح زیر می باشد.
• شبیه سازهای گرافیک گرا که به دو شکل دو بعدی و سه بعدی ارائه شوند.
• بتوانند به شکل کاملاً طبیعی یک شبیه ساز طبیعی با رویدادهای کاملاً را بسازند شبیه ساز پرواز مایکروسافت بهترین مثال برای این گزینه است.
• باید در محیط شبیه ساز GUI با انواع پنل ها پنجره ها و تنظیمات مربوط را ساخت.
• باید از لحاظ دانش سخت افزاری رایانه در سطح مطلوبی برخوردار شود. این برای شبیه سازی بلادرنگ مساله مهمی است.
• در شبیه سازی های بر اساس داستان نیازمند نوعی طرح بندی است که اشیای بازی با یکدیگر در تعامل باشند. برای ساخت چالش های خوب بازی دانشجو باید بخوبی بتواند به خوبی طراحی و اجرای الگوریتم های هوش مصنوعی را بداند.
• باید بتواند یک محیط با یک یا چند کاربر طراحی کند. برای توسعه چنین بازی هایی نیازمند درک موضوعاتی در شبکه های رایانه ای نظیر TCP/IP و برنامه نویسی اینترنتی می باشد.
• نمونه های موفق نمونه های کامل و جامع هستند. کارهای تیمی باعث ایجاد محصولات کامل و موفق می شود. دانشجویان برای درک بهتر کار تیمی به تیم هایی تقسیم می شوند و سپس زبان های برنامه نویسی شی گرا به آنها آموزش داده می شود و نتیجه این کار پروژه های کاملی می شود که توسط این تیم ها ایجاد می شود.
بعد از کسب امتیازات اوّلیه سپس دانشجویان وارد دنیای فناوری رایانه می شوند. در حقیقت تمام دانش های مربوط به گرافیک رایانه ای و شبیه سازی به آنها تعلیم داده می شود. در نهایت دانشجویان می توانند با خواندن دوره های مختلف به سرعت بعد از اتمام تحصیل وارد بازار کار شوند.
خوب من تصویر اسکن شده واحدهای درسی این دانشگاه را در اختیارتان قرار می دهم. اگر دقت کنید به غیر از ترم اوّل دانشجو باید در هر ترم پروژه ای را آماده کرده و تحویل بدهد.
راستی فراموش کردم بگویم این دانشگاه بزرگ یک شعبه آسیایی هم در کشور سنگاپور دارد و این کشور خیلی خوب توانسته با الگو گیری از این دانشگاه برای خود یک دانشگاه بازی سازی تاسیس کند.
دانشگاه www.fullsail.edu Fullsail
خوب به Fullsail در ایالت فلوریدا می رویم. دانشگاهی که جزو پنج دانشگاه برتر طراحی بازی در جهان شناخته شده و بسیاری از طراحان و برنامه نویسان خوب کمپانی های بازی سازی از این دانشگاه فارغ التحصیل شده اند. این دانشگاه از سال 1979 و با دو رشته فیلم سازی و مستند سازی کار خود را آغاز کرد.
مابین سالهای 1995 و 1999 بود که این دانشگاه دوره های ویژه پویانمایی ، منابع دیجیتالی و طراحی بازی را به دوره هایش اضافه نمود.
دانشگاه Fullsail یک دانشگاه بسیار بزرگ است و انواع رشته های مختلف فیلم سازی و پویانمایی و بازی سازی در کنار هم کار می کنند. جالب است بدانید که در رشته های مربوط به ساخت بازی فقط از دانشجویان مذکر ثبت نام می کنند و به نوعی دختران و زنان حق تحصیل در این رشته را ندارند.
این دانشگاه رشته های فراوانی در مقاطع متفاوت دارد اما دو رشته در مقطع لیسانس و یک رشته در مقطع فوق لیسانس به بحث ما مربوط می شود. رشته های توسعه بازی و هنر در بازی در مقطع لیسانس و رشته طراحی بازی در مقطع فوق لیسانس که در ادامه تک تک این رشته ها را مورد بررسی قرار می دهیم.
رشته توسعه بازی:
این دانشگاه مدعی است ظرف 21 ماه یعنی درست نصف زمانی که دانشگاه Digipen برای اتمام تحصیل و خواندن تمام واحدها نیاز دارد تمام دروس مورد نیاز را به شما ارائه می دهد و مدرک لیسانس را به شما ارائه می دهد این برای کسانی که از خارج می آیند و بالاخره هزینه اقامت و زندگی برایشان گران است و می خواهند سریع دانش را یاد گرفته مدرک را بگیرند بسیار خوب است امّا یکی از دانشجویان این دانشگاه می گفت اساتید مجبورند خیلی سریع دروس را بدهند مثلاً کل جبر خطی را ظرف 45 دقیقه تمام می کند پس باید خیلی تیز باشید کاملاً به انگلیسی مسلط و در عین حال تمام فکر و ذکرتان به درستان باشد.
خوب می رویم واحدهای درسی این دانشگاه را بررسی کنیم تصویر زیر از تارنمای این دانشگاه گرفته شده است.
همانطور که می بینید تمام دروس مورد نیاز برای برنامه نویسی و طراحی موتورهای بازی ارائه شده است. مهمترین ویژگی که این دانشگاه دارد بروز بودن اطلاعات آن و اساتید فوق العاده ای که دارد. برای دیدن جزئیات بیشتر کافی است به این لینک رفته و بر روی هر درس کلیک کنید تا اطلاعاتی از آن به شما داده شود.
http://www.fullsail.edu/degrees/game-development-bachelors/courses/programming-i-COP%201000
دو آزمایشگاه بزرگ دارد و آزمایشگاه مختص Motion Capture را هم دارا می باشد. از بروز ترین ابزارها و موتور ها و نرم افزارهای ساخت بازی (البته نسخه محدود و دانشگاهی) به سرعت برای تحقیقات و بروز شدن دانشگاه استفاده می شود. به عنوان مثال چند سال پیش و وقتی موتور فیزیکی endorphin وارد بازار بازی سازی شد این دانشگاه به سرعت نسخه ای از آن را برای تحقیقات دانشجویانش تهیه کرد.
البته این نکته را هم فراموش کردم بگویم که دانشجویان این دانشگاه می گویند اساتید این دانشگاه سبک درسی شان به این صورت است نمی آیند تمام اطلاعات با ریز جزئیات را بگویند بلکه تنها اصول کار را می گویند و ریز جزئیات را خودتان باید با منابعی که به شما می دهند یا خودتان تحقیق می کنید بدست بیاورید به عنوان مثال اصول شیدر نویسی را به شما یاد می دهند اما چگونگی اجرای تکنیک HDR در کارهایتان را خودتان باید یاد بگیرید.
در لیسانس هنر در بازی همانطور که از نامش پیداست اصول هنر و طراحی و مدلینگ برای بازی به شما آموزش داده می شود. به عنوان مثال هنرمندی که خودروهای سه بعدی را در کمپانی Rockstar طراحی می کند فردی است به نام که از این رشته در این دانشگاه فارق التحصیل شده است. بیشترین مبحثی که در این رشته کار می شود طراحی منابع صحنه بازی، شخصیت ها و ... می باشد.
در رشته فوق لیسانس طراحی بازی در این دانشگاه هم اصول و قواعد کلی طراحی انواع سبک های بازی، نوشتن اسناد بازی، مدیریت پروژه و مسائلی از این قبیل آموزش داده می شود. فراموش نکنید که این دانشگاه این رشته را به شکل فوق لیسانس برگزار می کند و شما یا باید لیسانس کامپیوتر داشته باشید یا بعد از این که در یکی از رشته های این دانشگاه لیسانس گرفتید وارد این رشته شوید.
13 نفر از طراحان بازی Red Dead Redemption از فارغ التحصیلان این دانشگاه می باشند.
دانشگاه www.guildhall.smu.edu SMU
این دانشگاه در ایالت تگزاس قرار دارد. این دانشگاه تا حدودی قدیمی است و سال 1911 تاسیس گردیده است امّا از سال 2005 دوره های طراحی بازی را آغاز کرده و تا امروز خیلی خوب کار کرده مهمترین ویژگی که دارد مسابقات و جشنواره های متعددی است که برای دانشجویان برگزار می کند. خیلی از کمپانی های بزرگ بازی سازی در دنیا نظر ویژه ای به این دانشگاه دارند در زمینه مهندسی نرم افزار در ساخت بازی این دانشگاه بسیار قوی عمل می کند. به عنوان مثال برخی از دروسی که ارائه می دهد به شکل زیر است:
• Graphics, rendering, and shaders
• Game engine design
• Game scripting/compilers
• Artificial Intelligence
• Data structures and algorithms
• User interface
• Game calculus
• Computational geometry
• Numerical methods
• Differential equations
• Rigid body dynamics
• Particle systems
به کانادا می رویم بهترین دانشگاه در این زمینه و در این کشور دانشگاه Vancouver می باشد.
دانشگاه www.vfs.com Vancouver
این دانشگاه به مدت یکسال دوره های طراحی بازی را در کنار سایر دوره ها ارائه می دهد. با بررسی دوره ها متوجه می شوید این دانشگاه همچون دانشگاه های قبلی معرفی شده فقط و فقط بر روی اصول طراحی بازی و مراحل آن با کمک موتورها و ابزارهای آماده همچون Unreal Development Kit و ... می پردازد به برنامه نویسی و مباحث تخصصی گرافیکی و فیزیک و هوش مصنوعی و طراحی موتور نمی پردازد. بیشتر برای کسانی مناسب است که با گذراندن این دوره ها طراحی اصولی بازی های سه بعدی را یاد بگیرند و با مباحثی نظیر شیوه های داستان نویسی تعاملی مخصوص بازی ها و طراحی های سبک های مختلف بازی و بازی های تحت شبکه آشنا بشوند.
خیلی از دانشجویان این دانشگاه موفق شدند در کمپانی هایی نظیر BioWare, EA, Mythic, Radical, Relic, Ubisoft, Eidos, Square Enix و در طراحی برخی بازی های بزرگ نظیر Mass Effect 2, Dawn of War II, Prototype, Dragon Age II, Crysis 2, Homefront کار کرده اند.
دانشگاه www.humber.ca humber
این دانشگاه هم برنامه های خوبی پیرامون طراحی و برنامه نویسی بازی دارد امّا تفاوتش با دانشگاه Vancouver این است که کمی تخصصی تر آموزش ها را ارائه می دهد در واقع دوره های طراحی و توسعه بازی را به شکل جامع تری ارائه می دهد.
کار به شکل تیمی و استفاده از API های مختلف گرافیکی از جمله ویژگی های این دانشگاه می باشد. دانشجویان در این دانشگاه با انواع دنش های ریاضیات و فیزیک و ... به همراه تکنیک های برنامه نویسی موتورهای مختلف و زبان های اسکریپتی آشنا می شوند. همچنین کار با سیستم های تلفن همراه هم از جمله برنامه های رشته طراحی و ساخت بازی در این دانشگاه می باشد.
شهریه هر دوره برای دانشجویان خارجی حدود 12.200 دلار است. توجه داشته باشید که دلار کانادا با دلار آمریکا اختلاف قیمت دارند و ارزش دلار کانادا کمی پایین تر از دلار آمریکا است.
البته 50 دلار هزینه استفاده از آزمایشگاه ها در هر ترم و 2000 دلار هم هزینه کتب این دانشگاه است. دوره های این دانشگاه به شرح زیر است.
Semester 1 (22 hours/week)
Course Code Course Credits
COMM 213 Technical Communications 1 3
GAME 110 Critical Thinking and IT Concepts 4
GAME 120 Object-Oriented Programming using Java 4
GAME 130 Operating Systems 3
GAME 140 Web Programming and Design 4
GAME 150 Numeric Computing 4
Semester 2 (25 hours/week)
Course Code Course Credits
COMM 313 Technical Communications 2 3
GAME 210 Relational DB Design and Implementation 4
GAME 220 Game Dynamics 1 4
GAME 231 Introduction to Internet Game Development 4
GAME 240 Java Application Development 4
GAME 251 Framework Programming 3
HUMA 024 Humanities: An Introduction to Arts and Science 3
Semester 3 (21 hours/week)
Course Code Course Credits
GAME 311 Introduction to Game Development 3
GAME 321 Modelling for Games 4
GAME 330 Game Computing 1 4
GAME 340 Foundations of Game Programming 4
GAME 360 IT Management 3
GNED 000 General Education Elective 3
Semester 4 (23 hours/week)
Course Code Course Credits
GAME 411 Data Structures and Design Patterns 4
GAME 420 Game Dynamics 2 4
GAME 431 Mobile Programming 4
GAME 440 Object-Oriented Analysis and Design 4
GAME 610 Real Time Game Applications 4
GNED 000 General Education Elective 3
Semester 5 (23 hours/week)
Course Code Course Credits
GAME 410 Project Management 4
GAME 500 Game Engine Design 4
GAME 510 Artificial Intelligence 3
GAME 520 Game Dynamics 3 4
GAME 530 Game Computing 2 4
GAME 540 Computer Graphics 1 4
Semester 6 (25 hours/week)
Course Code Course Credits
GAME 450 Networks for Game Communities 1 4
GAME 600 Topics in Game Development 3
GAME 605 Games for Small Devices 3
GAME 640 Computer Graphics 2 3
GAME 660 Capstone Project 7
GNED 000 General Education Elective 3
WORK 110 Career Connections
در سایر کشورها هم دانشگاه های متعددی هست به عنوان مثال در ژاپن هم دانشگاه های خوبی وجود دارد یا در اسپانیا و آلمان و ... دانشگاه های خوبی هست امّا تحصیل در این دانشگاه مستلزم یادگیری زبان رسمی آن کشورهاست و تحقیق پیرامون این دانشگاه ها را به خودتان می سپارم تنها هدف من از ارائه این مقاله این بود که تا حدودی با دروس و شیوه های درسی این دانشگاه ها آشنا شوید. البته فراموش نکنید که دانشی که در این دانشگاه ها درس داده می شود چیز عجیب و غریب و محیرالعقولی نیست در حقیقت همین علم ساخت بازی که ما به سختی و با تحقیقات و مطالعات خودمان در حال یادگیری هستیم را به شکل آکادمیک در آوردند. و البته این نکته قابل توجه است که مطمئناً اگر کسی با دانش برنامه نویسی در دانشگاه های خود آشنا شود و با مطالعه کتب و منابع موجود کار را آغاز کند می تواند موفق باشد. ما این امید را داریم که همانطور که در سال 1996 دانشگاه Digipen با همکاری نینتندو دوره های آموزشی ساخت بازی را آغاز کرد کاری مشابه هم در ایران اتفاق بیافتد و در برخی از دانشگاه های ایران هم رشته ایی به صورت کاربردی ایجاد گردد. این وظیفه شما دانشجویان است که از مسئولین دانشگاهی و شرکت های ساخت بازی بخواهید تا این کار در ایران هم انجام بگیرد و مسلماً با تاسیس این رشته و پرورش استعدادها در همان دانشگاه و سپس ورود این دانشجویان به بازار کار و شرکت های ساخت بازی می توان صنعت بازی سازی ایران را از این رو به آن رو کرد. البته لازم به ذکر است که بازی سازان کشور ما به شکل خودجوش همایش ها و سمینارهایی را در دانشگاه ها برگزار کردند امّا خوب این مسلماً کافی نیست و اگر این کار منضبط و دوره ای انجام گردد می تواند انشالله مقدمات تاسیس این رشته در دانشگاه های ایران را فراهم کند.
CopyRight © : بازی ساز تخصصی ترین تارنمای آموزش ساخت بازی دو بعدی سه بعدی و طراحی بازی در ایران (کلیه حقوق مادی و معنوی این مقاله مربوط و متعلق به تارنمای بازی ساز است.)
برداشت مطالب فقط با اجازه کتبی از مدیر تارنما و ذکر منبع امکان پذیر است .
